{"id":570,"date":"2024-09-23T22:01:24","date_gmt":"2024-09-23T21:01:24","guid":{"rendered":"https:\/\/aysuniverse.com\/?p=570"},"modified":"2024-09-24T14:05:12","modified_gmt":"2024-09-24T13:05:12","slug":"planowanie-na-zywiol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aysuniverse.com\/pl\/planowanie-na-zywiol\/","title":{"rendered":"Planowanie na \u017cywio\u0142"},"content":{"rendered":"

If you don’t speak Polish, you can find this blog post in English right HERE<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kiedy pisz\u0119, daj\u0119 si\u0119 ponie\u015b\u0107 nurtowi wyobra\u017ani. Plan jest rzek\u0105, kt\u00f3ra ten nurt nadaje.<\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Planowanie by\u0142o dla mnie naturalnym sposobem tworzenia \u015bwiata i fabu\u0142y od samego pocz\u0105tku. Aby pisa\u0107, musia\u0142em wcze\u015bniej wiedzie\u0107 co napisa\u0107, co b\u0119dzie dalej, wi\u0119c oczywiste \u017ce musz\u0119 mie\u0107 plan, prawda?<\/p>\n\n\n\n

Moje pierwsze pr\u00f3by pisarskie, a zaczyna\u0142em od razu od powie\u015bci (nieuko\u0144czonej, ciekawe dlaczego) opiera\u0142y si\u0119 na \u015bcis\u0142ym wylistowaniu wydarze\u0144, kt\u00f3re musz\u0119 po kolei opisa\u0107. Tak nauczy\u0142a szko\u0142a, kt\u00f3ra marnuje cenny czas nauki na pisanie tak durnych i niepotrzebnych rzeczy jak plan wydarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W miar\u0119 mojego rozwoju jako pisarza odkry\u0142em, \u017ce powie\u015b\u0107 to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c ci\u0105g nast\u0119puj\u0105cych po sobie scen, \u017ce to ca\u0142o\u015b\u0107 wi\u0119ksza ni\u017c suma sk\u0142adnik\u00f3w. Samo planowanie wydarze\u0144 nie jest i nigdy nie by\u0142o wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Szko\u0142a pr\u00f3buje sprawi\u0107 by\u015bmy my\u015bleli jak roboty. By\u0107 mo\u017ce mia\u0142a wp\u0142yw na to, \u017ce swoj\u0105 pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 faktycznie pisa\u0142em jak robot.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Pr\u00f3bowanie r\u00f3\u017cnych metod<\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wraz z wej\u015bciem w internetowe \u015brodowisko pisarskie, dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce nie wszyscy tworz\u0105 z planem. Wr\u0119cz powiedzia\u0142bym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego nie robi. My\u015bla\u0142em sobie: nie chce im si\u0119! Porzucaj\u0105 wa\u017cny aspekt pracy! Dopiero lata p\u00f3\u017aniej u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce sam przecie\u017c cz\u0119sto pisz\u0119 jak oni.<\/p>\n\n\n\n

Wiele os\u00f3b zra\u017ca si\u0119 do planowania m\u00f3wi\u0105c \u201cno, pr\u00f3bowa\u0142em, ale mi ten plan nie wychodzi\u0142\u201d, albo \u201cpr\u00f3bowa\u0142am, ale potem wysz\u0142o co\u015b innego ni\u017c w planie\u201d. Rozprawi\u0119 si\u0119 teraz z oboma tymi argumentami.<\/p>\n\n\n\n

Istnieje mn\u00f3stwo sposob\u00f3w na planowanie. M\u00f3j spos\u00f3b planowania powstawa\u0142 i zmienia\u0142 si\u0119 przez lata. Ka\u017cd\u0105 z moich powie\u015bci planowa\u0142em zupe\u0142nie inn\u0105 metod\u0105. Je\u015bli wi\u0119c jaki\u015b spos\u00f3b na planowanie ci nie odpowiada, to bardzo mo\u017cliwe, \u017ce powiniene\u015b stworzy\u0107 sobie inny. Nie ka\u017cdy plan musi by\u0107 doprecyzowany, nie ka\u017cdy musi porusza\u0107 wszystkie aspekty dzie\u0142a. W ostatecznym rozrachunku ZAWSZE pojawi si\u0119 co\u015b nowego podczas pisania, ZAWSZE to co stworzysz nie b\u0119dzie identyczne z tym co powsta\u0142o w wyobra\u017ani czy na misternie rozrysowanym planie. Plan dla osoby uwa\u017caj\u0105cej si\u0119 za “planuj\u0105cego” jest tym samym czym jest draft zerowy dla osoby okre\u015blaj\u0105cej si\u0119 jako “pisz\u0105cy na \u017cywio\u0142”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Typowy pok\u00f3j pisarza kt\u00f3ry planuje swoj\u0105 powie\u015b\u0107 przed pisaniem.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Skorzysta\u0142em z propozycji tej drugiej strony<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Element procesu tworzenia znany jako \u201cdaj si\u0119 porwa\u0107 wyobra\u017ani\u201d nie znika tylko dlatego, \u017ce istnieje plan. To plan sam w sobie jest w\u0142a\u015bnie t\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 procesu, gdzie nale\u017cy podda\u0107 si\u0119 nurtowi i nieskr\u0119powanie tworzy\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Innymi s\u0142owy, je\u015bli okre\u015blasz si\u0119 jako planuj\u0105cy, to wci\u0105\u017c powiniene\u015b zwraca\u0107 uwag\u0119 na porady dla pantster\u00f3w i stosowa\u0107 je wsz\u0119dzie tam, gdzie faktycznie dochodzi do procesu tworzenia, a nie rzemie\u015blniczego wyrobnictwa. Czyli nie tylko w czasie powstawania planu, ale r\u00f3wnie\u017c przelewania go na papier, bo \u2013 jak wspomnia\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej \u2013 nigdy nie jest tak, \u017ce zaplanowane wydarzenia przenios\u0105 si\u0119 1:1 z planu na draft. <\/p>\n\n\n\n

Zawsze co\u015b si\u0119 zmieni I trzeba umie\u0107 to dalej poci\u0105gn\u0105\u0107, pisa\u0107 z nurtem jaki powsta\u0142, a nie kurczowo trzyma\u0107 si\u0119 narzuconej struktury. \u017baden plan nie jest przepisem na idealn\u0105 fabu\u0142\u0119. Ka\u017cda najmniejsza scena mo\u017ce potoczy\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. I ten spos\u00f3b, kt\u00f3ry masz w planie, to niekoniecznie ten najlepszy.<\/p>\n\n\n\n

Pisanie na \u017cywio\u0142 po tym, jak plan ju\u017c jest sko\u0144czony<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od dawna ju\u017c zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce w im wi\u0119kszy szczeg\u00f3\u0142 wchodz\u0119 podczas tworzenia tym bardziej lubi\u0119 pisa\u0107 \u201cz g\u0142owy\u201d, tak jak mnie wyobra\u017ania poniesie. Pisz\u0105ca na \u017cywio\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 mnie objawia si\u0119 zwykle wtedy, kiedy ju\u017c mam ustalony plan na rozdzia\u0142 i zaczynam go pisa\u0107. <\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j typowy nienapisany rozdzia\u0142 nie jest list\u0105 scen, a list\u0105 temat\u00f3w do poruszenia. Ma by\u0107 poruszony w\u0105tek tej postaci. Ma pojawi\u0107 si\u0119 ekspozycja \u015bwiatotw\u00f3rcza na dany temat. Ma zosta\u0107 rozwini\u0119ta relacja mi\u0119dzy tymi dwoma postaciami. <\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce takie podej\u015bcie do planowania b\u0119dzie dla ciebie odpowiednie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tym razem Leonardo nie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142, wi\u0119c generacja nie jest tak dobra jak te, kt\u00f3rymi zwykle ozdabiam posty na blogu.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Spr\u00f3bowa\u0142em bez planu, ale tak na serio<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c wspomnia\u0142em o tym, \u017ce ci\u0105g\u0142e pr\u00f3bowanie nowych metod rozwija nasz warsztat pisarski, wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce sam spr\u00f3bowa\u0142em s\u0142ynnego “spodniowania”, jak pisanie na \u017cywio\u0142 nazywaj\u0105 zagramanic\u0105. Gdzie\u015b po moich folderach walaj\u0105 si\u0119 pliki zatytu\u0142owane \u201cpure bullshit\u201d, jednak to by\u0142y takie jednorazowe pr\u00f3by; po co\u015b d\u0142u\u017cszego si\u0119gn\u0105\u0142em raz, kiedy w losowym konkursie na konwencie online (zgadnij, w kt\u00f3rym roku to by\u0142o), wygra\u0142em kalendarz z rysunkami pewnej artystki niezale\u017cnej. Wpad\u0142em wtedy na pomys\u0142, aby napisa\u0107 histori\u0119 w form\u0119 dziennika i wype\u0142ni\u0107 \u00f3w kalendarz w ca\u0142o\u015bci. Poniewa\u017c mia\u0142em na g\u0142owie wa\u017cniejsze projekty pisarskie, ustali\u0142em sobie zasad\u0119: zero planu, zero niczego, codziennie piszemy jedn\u0105 stron\u0119 notatek z dziennika.<\/p>\n\n\n\n

Co mog\u0142o p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak? Wy, pantsterzy, dobrze wiecie co. Ale i tak wypisz\u0119 zar\u00f3wno te z\u0142e, jak i te dobre strony, bo ostateczna historia, cho\u0107 nieuko\u0144czona, zaskakuj\u0105co dobrze sobie radzi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Co by\u0142o dobrze?<\/p>\n\n\n\n